Unia Europejska stoi przed ryzykiem poważnego spowolnienia transformacji transportu ciężkiego w kierunku napędów zeroemisyjnych. IRU, ACEA oraz organizacja Transport & Environment wystąpiły do Komisji Europejskiej z apelem o zapewnienie ciągłości unijnego finansowania infrastruktury ładowania i tankowania wodoru dla pojazdów ciężkich. Zdaniem organizacji, planowana luka w latach 2026–2027 może zahamować inwestycje dokładnie w momencie, gdy rynek zaczyna realnie wdrażać ciężarówki o zerowej emisji.

Problem dotyczy wygasającego Instrumentu Infrastruktury Paliw Alternatywnych (AFIF), funkcjonującego w ramach programu CEF Transport. Mechanizm ten umożliwił uruchomienie około 3 mld euro inwestycji w projekty infrastrukturalne w całej Unii Europejskiej, przyczyniając się do rozbudowy sieci ładowania oraz tankowania paliw alternatywnych. Obecne dyskusje prowadzone w Brukseli wskazują jednak na możliwość przerwy w finansowaniu w latach 2026–2027, zanim zaczną obowiązywać nowe wieloletnie ramy finansowe UE od 2028 roku.

Zdaniem organizacji reprezentujących operatorów transportowych, producentów pojazdów oraz sektor społeczny, brak instrumentu pomostowego grozi utratą impetu w rozwoju infrastruktury. Dzieje się to w czasie, gdy producenci wprowadzają na rynek coraz więcej ciężarówek elektrycznych i wodorowych, a inwestycje rosną w całym łańcuchu wartości – od przemysłu motoryzacyjnego, przez sektor energetyczny, po firmy logistyczne. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy przedsiębiorstw transportowych, które funkcjonują przy bardzo niskich marżach. Choć część firm deklaruje gotowość do inwestowania w droższe pojazdy zeroemisyjne, decyzje te pozostają nierealne bez pewności, że infrastruktura ładowania będzie dostępna i niezawodna. Brak takiej gwarancji zwiększa ryzyko inwestycyjne i może skutecznie zniechęcić przewoźników do wymiany flot.

Organizacje podkreślają również kluczową rolę ładowania w bazach i zajezdniach transportowych. To właśnie ten model ma stanowić fundament eksploatacji ciężarówek elektrycznych, zapewniając przewidywalność kosztów energii, stabilność operacyjną oraz możliwość planowania pracy pojazdów. Bez dedykowanego wsparcia dla takich inwestycji transformacja flot może okazać się znacznie trudniejsza niż zakładano. Z punktu widzenia producentów pojazdów brak ciągłości finansowania infrastruktury niesie także ryzyko osłabienia konkurencyjności europejskiego przemysłu. Wdrażanie infrastruktury powinno postępować równolegle z rozwojem rynku pojazdów i cyklami inwestycyjnymi operatorów. Przerwa w finansowaniu w newralgicznym momencie może doprowadzić do opóźnień, które trudno będzie później nadrobić. Równie istotny jest wymiar logistyczny i energetyczny. Projekty infrastrukturalne realizowane dzięki AFIF obejmują dziś niemal całą Unię Europejską od Europy Zachodniej po kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Wygaszenie wsparcia w momencie, gdy niezawodne ładowanie na poziomie kontynentu staje się warunkiem elektryfikacji logistyki, może podważyć zaufanie inwestorów i spowolnić rozwój rynku.

W związku z tym IRU, ACEA i T&E wzywają Komisję Europejską do zapewnienia ciągłości wsparcia finansowego na poziomie UE. Może to nastąpić poprzez przedłużenie funkcjonowania AFIF lub uruchomienie alternatywnych instrumentów finansowych we współpracy z państwami członkowskimi. Organizacje podkreślają, że finansowanie powinno obejmować cały ekosystem infrastruktury od publicznych punktów ładowania i tankowania wodoru, przez ładowanie w bazach transportowych, po przyłącza do sieci i magazyny energii niezbędne do codziennej eksploatacji ciężarówek o zerowej emisji.

Źródło: IRU