Współpraca na linii spedytor – przewoźnik nie jest w branży TSL niczym niezwykłym. To standard, jednak wcale nie oznacza to, że zawsze przebiega ona gładko i sprawnie. Jedną z sytuacji, która może mieć nieprzyjemne konsekwencje, jest wybór przez spedytora nieodpowiedniego do wykonania danego rodzaju przewozu przewoźnika. Jak kształtuje się w takim przypadku odpowiedzialność spedytora i kiedy faktycznie ponosi on ryzyko prawne przy wyborze przewoźnika?

Jaka jest istota umowy spedycji?

Mimo że przepisy dopuszczają, by spedytor mógł sam dokonać przewozu, co wiąże się z jednoczesnym wejściem przez niego w prawa i obowiązki przewoźnika drogowego, to jednak istota umowy spedycji domyślnie nie zakłada, że w jej ramach nastąpi fizyczne przemieszczenie się przesyłki z punktu A do punktu B.

Umowa spedycji koncentruje się w pierwszej kolejności na innych czynnościach związanych z przewozem, w szczególności na wysłaniu lub odbiorze towaru oraz przygotowaniu go do procesu przemieszczania się, m.in. poprzez znalezienie odpowiedniego przewoźnika.

Dlatego też tak ważne jest, by na etapie konstruowania zapisów takiej umowy bardzo precyzyjnie nazwać wszystkie czynności wchodzące w skład spedycji. Jest to istotne z tego względu, że to nie samo nazewnictwo umowy będzie przesądzać o jej kwalifikacji, a właśnie jej treść i to, do czego zobowiązuje ona strony. Jeśli umowa polega tylko na znalezieniu i zorganizowaniu przewoźnika, mamy do czynienia ze spedycją. Gdy z kolei spedytor sam zobowiązuje się dostarczyć towar, działa jak przewoźnik i odpowiada na zasadach Prawa przewozowego lub Konwencji CMR.

Ogólne zasady odpowiedzialności spedytora

Do odpowiedzialności spedytora stosuje się zasady ogólne, wynikające z art. 471 KC i następnych (wina domniemana). A zatem spedytor jest zobowiązany do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że są one następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Na mocy art. 801 KC, znajdującego się w części poświęconej umowie spedycji, spedytor odpowiada przede wszystkim za:
- utratę,
- ubytek lub
- uszkodzenie przesyłki
jeśli nastąpiło ono w czasie od jej przyjęcia aż do wydania przewoźnikowi, dalszemu spedytorowi, dającemu zlecenie lub osobie przez niego wskazanej.

Nie odpowiada natomiast za ubytek nieprzekraczający granic ustalonych we właściwych przepisach lub gdy takich przepisów nie ma – granic zwyczajowo przyjętych.

Więcej informacji na temat:
🚩 Odpowiedzialność w spedycji a wybór przewoźnika – ryzyko prawne
🚩 Odpowiedzialność w spedycji a przyczyna powstania szkody
🚩 Jakie kary grożą spedytorowi za wybór nieodpowiedniego przewoźnika?
🚩 Jak zadbać o bezpieczeństwo prawne w spedycji i transporcie?
na stronie Kancelarii Transportowej Legaltrans

Źródło: Kancelarii Transportowej Legaltrans