REKLAMA
Namiary na Morze i Handel

Wykorzystać potencjał Wisły
Utworzona: 2021-09-13

Z Rafałem Modrzewskim, zastępcą dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, rozmawia Piotr Frankowski.

Na początku kwietnia br. odbył się pilotażowy rejs kontenerowy Wisłą z Portu Gdańsk do Chełmna. Jakie wnioski na przyszłość płyną z tego przedsięwzięcia?

– Problematyka rewitalizacji dróg wodnych i gospodarczego wykorzystania potencjału rzek jest jednym z ważnych elementów polityki terytorialnej województwa kujawsko-pomorskiego. W regionie krzyżują się dwie międzynarodowe drogi wodne E40 i E70 oraz funkcjonuje jedyny na dolnej Wiśle stopień wodny we Włocławku. Szczególne położenie geograficzne, dające duże możliwości rozwoju oraz zaplanowane w tym obszarze inwestycje powodują, że jako województwo jesteśmy szczególnie zainteresowani wszelkimi działaniami zmierzającymi do rewitalizacji dolnej Wisły i uruchomienia jej potencjału gospodarczego przy poszanowaniu środowiska naturalnego.

Natomiast rejs kontenerowy z portu do kujawsko-pomorskiego odbywał się od 6 do 9 kwietnia. To jedno z wielu działań na rzecz gospodarczego wykorzystania potencjału dolnej Wisły, jakie realizuje samorząd województwa. Celem rejsu było praktyczne sprawdzenie możliwości transportu drogą wodną oraz przeładunku towarów, które podążają z portów morskich w głąb kraju, jako alternatywy dla transportu drogowego czy kolejowego, a także uzasadnienie lokalizacji w naszym regionie platformy multimodalnej (z portem rzecznym) na granicy Bydgoszczy i Solca Kujawskiego.

Należy także zaznaczyć, że w przyszłości uruchomienie regularnej żeglugi śródlądowej na dolnej Wiśle byłoby realnym wzmocnieniem potencjału gospodarczego naszego województwa – głównie w kontekście planowanej budowy węzła logistycznego Bydgoszcz. Ponadto śródlądowy transport wodny jest najtańszą, najbardziej efektywną i przyjazną środowisku naturalnemu gałęzią transportu, którą w myśl przepisów i wytycznych unijnych należy rozwijać w celu uzupełnienia systemu transportowego kraju.

Była to inicjatywa samorządu województwa kujawsko-pomorskiego. Skąd pomysł i zaangażowanie się w projekt użeglownienia Wisły?

– Samorząd województwa od początku dostrzegał ogromne możliwości wykorzystania szeroko rozumianej gospodarki wodnej dla rozwoju regionu. Mowa tu nie tylko o żegludze śródlądowej, która jest tylko jednym z elementów zrównoważonego gospodarowania wodami, ale również o zarządzaniu bezpieczeństwem powodziowym, przeciwdziałaniu skutkom suszy, wykorzystaniu potencjału hydroenergetycznego Wisły i zwiększeniu tego odnawialnego źródła w produkcji energii elektrycznej, jak również zapewnieniu wody na cele społeczne, rolnicze i przemysłowe. A wszystko to przy minimalnej (wymaganej dla inwestycji) ingerencji w środowisko naturalne i bardzo rozbudowanym systemie rekompensacji przyrodniczej.

Realizując przez lata działania związane z tą problematyką samorząd województwa szukał nowych możliwości współpracy z różnymi środowiskami zainteresowanymi rewitalizacją dróg wodnych (m.in. z osobami z kręgów nauki, biznesu, organizacji i stowarzyszeń oraz jednostkami samorządu terytorialnego). Owocem tego było m.in. podpisanie porozumień z 6 województwami na rzecz wspólnych działań dla MDW E40 i E70 oraz powołanie zespołu doradczego marszałka ds. rewitalizacji dróg wodnych. Kolejnym krokiem było zaangażowanie samorządu w realizację projektów międzynarodowych, w tym projektów programu Interreg Region Morza Bałtykciego EMMA i COMBINE, które poświęcone były logistyce i rozwojowi żeglugi śródlądowej, a dzięki którym mogliśmy przystąpić do wielu działań, w tym do organizacji 2 rejsów pilotażowych w 2017 r. i 2021 r. oraz opracowania studium lokalizacyjnego wspomnianej platformy multimodalnej.

Czy planowane są kolejne tego typu rejsy, a jeśli tak, to jakie i kiedy?

– Dotychczasowe 2 rejsy pilotażowe finansowane były ze środków projektu EMMA, który dotyczył właśnie takich testów w obrębie krajów Morza Bałtyckiego. Ich zadaniem była promocja żeglugi śródlądowej jako transportu najbardziej efektywnego i przyjaznego środowisku naturalnemu, który może i powinien był uzupełnieniem modelu transportowego kraju. Sukces w tej dziedzinie został osiągnięty – obserwujemy zainteresowanie żeglugą i już dziś mamy informacje, że jesienią br. planowane są kolejne, tym razem komercyjne transporty ładunków drogą wodną Wisły. Prawdopodobnie w rejsach tych przewożone będą kontenery oraz materiały sypkie. Mamy nadzieję, że rozpoczęte przez nas działania będą początkiem powrotu żeglugi transportowej na Wiśle.

Jakie nadzieje wiąże region z ewentualnym przywróceniem żeglugi na rzece?

– Przywrócenie regularnej żeglugi na Wiśle to przede wszystkim ogromna szansa na wykorzystanie położenia regionu w odniesieniu do korytarzy transportowych i skrzyżowania dróg wodnych E40 i E70. Strategiczną inwestycją w tym zakresie jest węzeł logistyczny Bydgoszcz, składający się z platformy multimodalnej opartej na transporcie wodnym, kolejowym, drogowym i lotniczym, z planowanym portem rzecznym na dostępnym obszarze lewego brzegu Wisły oraz terminalem intermodalnym Bydgoszcz Emilianowo. Węzeł logistyczny będzie pierwszą tego typu inwestycją w regionie oferującą kompleksowe usługi logistyczno-magazynowe i stanie się niewątpliwie kołem zamachowym dla rozwoju gospodarczego naszego regionu. W wyniku przeprowadzonych analiz wynika, że węzeł znajduje się optymalnej odległości od portów morskich, co przełoży się na potoki ładunków dostarczanych z i do węzła, może stać się ośrodkiem logistycznym w skali ponadregionalnej, jest dobrze skomunikowany z wszystkimi środkami transportu (w tym z portem lotniczym Bydgoszcz), bezpośrednia bliskość dużych ośrodków miejskich Bydgoszczy i Torunia zapewnia dogodne zaplecze naukowe, technologiczne i produkcyjne (w postaci dwóch parków przemysłowo-technologicznych leżących w bezpośredniej bliskości, tj. w Bydgoszczy i Solcu Kujawskim), dostępny także duży kapitał ludzki w regionie, w tym wysoko wykwalifikowana kadra inżynierska, naukowa i badawcza.

Ponadto planujemy w najbliższej perspektywie finansowej przystąpić do realizacji projektu powołania Kujawsko-Pomorskiej Żeglugi Pasażerskiej. Projekt polegać będzie na nawiązaniu do dobrych praktyk własnych, aktualnych praktyk krajowych i europejskich oraz do działań związanych z wykorzystaniem potencjału turystyczno-rekreacyjno-krajobrazowych dolnej Wisły i wschodniej części Pętli Wielkopolski, w postaci reaktywacji kujawsko-pomorskiej żeglugi pasażerskiej, z możliwością rozwoju w górę i w dół Wisły oraz w kierunku Brdy, Kanału Bydgoskiego, Kanału Górnonoteckiego i Noteci.

Kończymy również działania studialne, koncepcyjne i promocyjne wynikające z realizowanych projektów EMMA i COMBINE i przystępujemy do dalszych działań zmierzających do budowy węzła logistycznego Bydgoszcz. W pierwszej kolejności planujemy powołać zespół projektowy odpowiadający za realizację tego przedsięwzięcia oraz radę interesariuszy wspierających tę inicjatywę. W kwestii powstania rady interesariuszy prowadziliśmy już wstępne rozmowy z zainteresowanymi stronami, w tym portami morskimi, jednostkami samorządu terytorialnego i operatorami logistycznymi. Szukamy również możliwości sfinansowania inwestycji z różnych źródeł, w tym m.in. w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego czy środków Krajowego Planu Odbudowy.

W nowo przyjętej strategii rozwoju województwa znalazło się także wiele zapisów podkreślających rolę gospodarki wodnej w rozwoju regionu, jak również konieczność wykorzystania tego potencjału poprzez konkretne inwestycje i działania. W zapisach strategii znalazły się m.in. stopień wodny Siarzewo, węzeł logistyczny Bydgoszcz, studium przebiegu MDW E70 na odcinku Wisła-Odra oraz uznanie Bydgoszczy za węzeł sieci bazowej TEN-T, a także uznanie drogi wodnej E40 jako części transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T.

Dalsza część wywiadu dostępna w papierowym wydaniu Namiarów na Morze i Handel 16/2021

Źródło: Namiary na Morze i Handel
grafika poglądowa
Do ulubionych Namiary na Morze i Handel
Photo by Josh Hild from Pexels