Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Agnieszka Majewska zwróciła się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o informację na temat stanu prac legislacyjnych dotyczących skutków kwestionowania przez ZUS tytułów do ubezpieczeń społecznych po wielu latach od ich zgłoszenia. Problem ma znaczenie dla przedsiębiorców, którzy przez lata opłacali składki zgodnie z przyjętą praktyką, a po kontroli tracą możliwość odzyskania nienależnie wpłaconych środków. Sprawa dotyczy przede wszystkim wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy posiadają całość lub znaczną część udziałów i jednocześnie są zatrudnieni w swoich spółkach na podstawie umowy o pracę. W takich przypadkach ZUS po latach może zakwestionować pracowniczy tytuł do ubezpieczeń społecznych. Dla przedsiębiorców oznacza to poważne konsekwencje finansowe, zwłaszcza gdy składki były opłacane przez długi czas, a ich korekta nie jest już możliwa.

Kluczowy problem wynika z ograniczeń czasowych dotyczących składania korekt dokumentów rozliczeniowych. Po upływie pięciu lat od dnia wymagalności składek przedsiębiorca nie może skutecznie skorygować rozliczeń, co w praktyce zamyka drogę do odzyskania nadpłaconych pieniędzy. W efekcie firma może znaleźć się w sytuacji, w której państwo po latach uznaje, że składki były opłacane z niewłaściwego tytułu, ale przedsiębiorca nie ma realnego mechanizmu odzyskania środków.

Rzecznik MŚP zwróciła uwagę, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już wcześniej informowało o pracach nad rozwiązaniami, które miałyby ograniczyć negatywne skutki takich sytuacji. W wystąpieniu do resortu poproszono o wskazanie zakresu prowadzonych prac, kierunku planowanych zmian oraz przewidywanego terminu skierowania projektu do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania. Agnieszka Majewska podkreśliła, że przedsiębiorcy muszą mieć pewność, iż nie będą ponosić konsekwencji zmian interpretacyjnych dokonywanych po wielu latach. Jeżeli państwo uznaje, że składki zostały opłacone na niewłaściwe konto lub z niewłaściwego tytułu, powinno jednocześnie zapewnić skuteczny mechanizm odzyskania nienależnie wpłaconych środków. Obecna sytuacja, zdaniem Rzecznika MŚP, narusza poczucie bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorców.

Dla firm, również z sektora transportu i logistyki, problem ma znaczenie praktyczne. W wielu przedsiębiorstwach funkcjonujących jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością właściciele łączą funkcje zarządcze, udziałowe i pracownicze. Ewentualne zakwestionowanie po latach tytułu do ubezpieczeń społecznych może oznaczać nie tylko spór z ZUS, ale także ryzyko utraty części środków, które były wpłacane w przekonaniu o prawidłowości rozliczeń. Rzecznik MŚP wskazuje, że przedsiębiorcy powinni mieć możliwość działania w zaufaniu do państwa i jego instytucji. Zmiana oceny sytuacji prawnej po wielu latach nie powinna prowadzić do trwałej utraty środków finansowych przez firmy, które wykonywały swoje obowiązki zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami.

Źródło: Biuro Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców