Synbesiktningen to największy w Szwecji cykliczny test wzroku kierowców, realizowany przez sieć optyczną Synoptik we współpracy z Bilprovningen. Tegoroczna edycja potwierdziła wcześniejsze obserwacje: co dziesiąty kierowca nie osiąga minimalnej ostrości wzroku wymaganej przez Transportstyrelsen przy ubieganiu się o zaświadczenie niezbędne do uzyskania prawa jazdy kategorii B. Eksperci zwracają uwagę, że obecne normy wzrokowe dla tej kategorii są relatywnie niskie, a mimo to znaczna grupa kierowców ich nie spełnia. W praktyce oznacza to problemy z rozpoznawaniem znaków drogowych i sytuacji na drodze już z bardzo niewielkiej odległości, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo ruchu – również w transporcie zawodowym, gdzie czas reakcji ma kluczowe znaczenie.

Społeczne poparcie dla obowiązkowych badań

Badaniu towarzyszyła ankieta dotycząca postrzegania bezpieczeństwa drogowego. Aż 90 proc. respondentów opowiedziało się za wprowadzeniem obowiązkowych badań wzroku przy odnawianiu prawa jazdy. Warto podkreślić, że obecnie w Szwecji taki wymóg dotyczy wyłącznie kierowców powyżej 45. roku życia prowadzących pojazdy ciężkie. Z perspektywy branży TSL dyskusja ta ma szczególne znaczenie. Wysoka świadomość społeczna kontrastuje bowiem z dość ograniczonymi wymogami prawnymi, mimo że Szwecja od lat uchodzi za wzór w zakresie polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Nowa dyrektywa UE: zmiany do 2029 roku

Równolegle Szwecja analizuje nowe przepisy wynikające z dyrektywy przyjętej na poziomie Unia Europejska. Dokument ma zostać wdrożony we wszystkich państwach członkowskich do końca 2029 r. i wprowadza istotne zmiany dla kierowców zawodowych. W przypadku prawa jazdy na pojazdy ciężkie (autobusy i ciężarówki) dyrektywa przewiduje obowiązkowe zaświadczenie lekarskie, obejmujące także badanie wzroku, przy każdym odnawianiu dokumentu – niezależnie od wieku kierowcy. To rozwiązanie szczególnie istotne dla firm transportowych, które już dziś mierzą się z rosnącymi wymogami regulacyjnymi i kosztami administracyjnymi.

Dla kierowców kategorii B, UE pozostawiła państwom członkowskim większą swobodę. Kraje muszą wdrożyć co najmniej jedno z trzech rozwiązań:
- formalne badanie wzroku,
- samoocenę kierowcy,
- krajowy system monitorowania zmian stanu zdrowia (np. poprzez służbę zdrowia).

Szwecki rząd już powołał zespół ekspercki, który ma ocenić, jakie zmiany legislacyjne będą konieczne na poziomie krajowym. Dyskusja tocząca się w Szwecji może stać się punktem odniesienia dla innych państw UE także Polski gdzie temat badań wzroku kierowców zawodowych regularnie powraca w kontekście bezpieczeństwa i odpowiedzialności pracodawców.

Źródło: Synoptik