Josephs.ScotBorowiak Properties LtdToll House Properties Ltd

Reforma PIP uderzy w firmy? Nowe kompetencje inspektorów od 2026 r.

Utworzona: 2025-12-29


Komitet stały Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Należy się więc spodziewać, że wielkie zmiany wejdą w życie nawet jeżeli nie od 1 stycznia 2026 roku to na pewno w I kwartale roku 2026. To zmiana wymagana przez Komisję Europejską jako kamień milowy przy uzyskaniu środków z KPO.

Zmiany będą budzić kontrowersję wśród przedsiębiorców.

Elastyczność na rynku pracy jest wartością. Inspekcja pracy musi być uzbrojona w narzędzia, które pozwolą jej wychwytywać patologiczne sytuacje. Tak powinno być. Tutaj jednak postawiono wszystko na głowie i może okazać się, że gorliwi inspektorzy będą zmieniać umowy B2B zawierane nawet z woli pracowników na etaty. Niestety zamiast szukać kompromisów, wciąż stawiamy na rozwiązania skrajne. W tym przypadku mogące doprowadzić do tego, że niezadowoleni będą i pracownicy, i pracodawcy mówi Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecnie.

Przedsiębiorcy o reformie Inspekcji Pracy: konieczność podszyta wątpliwościami

Projekt zakłada umożliwienie Państwowej Inspekcji Pracy nie tylko wskazywanie, że Kodeks Pracy jest naruszany, ale też pozwoli te naruszenia likwidować i na mocy decyzji administracyjnej zmieniać – fikcyjne umowy o dzieło, zlecenia czy B2B na umowy o pracę.

W stosunku do pierwotnych założeń wprowadzono kilka mechanizmów, które mogą wpływać na większe bezpieczeństwo prawne wszystkich zainteresowanych, a więc tak pracodawców, jak i pracowników.

Nade wszystko, „ucywilizowano” przebieg postępowania odwoławczego od decyzji okręgowego inspektora pracy przewiduje się obecnie możliwość wniesienia w terminie 14 dni odwołania do Głównego Inspektora Pracy, a od jego decyzji wniesienie w terminie 30 dni odwołania do Sądu Pracy. Jest to znacząca zmiana, zważywszy, że początkowo przewidywano możliwość wniesienia odwołania do sądu w ciągu zaledwie 7 dni od daty wydania decyzji. Co więcej, aktualnie zakłada się, że decyzja inspektora będzie natychmiastowo wykonalna tylko na przyszłość – skutki wstecz, w tym w zakresie należności składkowych oraz podatkowych, będą mogły wystąpić dopiero w razie gdy decyzja ta stanie się ostateczna – co również należy potraktować jako korzystną modyfikację komentuje mecenas Marek Jarosiewicz, adwokat i partner kancelarii Wódkiewicz Sosnowski Jarosiewicz.
Mecenas dodaje jednak, że pewne ryzyko pozostaje jednak wpisane w istotę nowelizacji, ostatecznie bowiem Sąd będzie mógł zdecydować, że łączący strony stosunek prawny był stosunkiem pracy nawet 3 lata wstecz od decyzji PIP.

Rynek pracy musi pozostawać elastyczny

Przedsiębiorcom mocno zależało na tym, by decyzje organów kontrolnych nie były narzucane przedsiębiorcy, a mogły być elementem dyskusji, ewentualnego porozumienia z pracownikiem.

Poprzednie założenia ustawy nie zwracały uwagi na jedną sytuację: czasem to pracownik chce umowy B2B, bo realizuje wiele projektów i nie chce wiązać się etatem z jedną firmą. Takie „odgórne” podejście do zagadnień regulacji rynku pracy może skończyć się problemami szczególnie w branżach kreatywnych, w IT, w usługach, czyli tam, gdzie umowy cywilnoprawne mają czasem większą wartość niż etat mówi Hanna Mojsiuk.
W ostatnich dniach wprowadzono kolejną modyfikację, zakładającą, że jeśli inspektor dojdzie do przekonania, że dany stosunek spełnia cechy stosunku pracy, w pierwszej kolejności ma wydawać polecenie dostosowania postanowień umowy do stanu prawego tj. takiej modyfikacji zawartej umowy, by pozbawić jej cech stosunku pracy, bądź też formalnego zawarcia umowy o pracę. Założenie jest takie, że jeśli w tym zakresie strony osiągną porozumienie, inspektor nie będzie wydawał wiążącej decyzji. Wreszcie, dodano zapis, zgodnie z którym w szczególnie skomplikowanych przypadkach, decyzja o ustaleniu stosunku pracy ma pozostać w wyłącznej kompetencji Sądu pracy oczywiście, praktyka dopiero pozwoli zdefiniować, jak szerokie okaże się pojęcie owych szczególnych sytuacji dodaje mecenas Marek Jarosiewicz.
W opinii Północnej Izby Gospodarczej przyjęte w ostatnim czasie modyfikacje projektu bez wątpienia należy ocenić pozytywnie, jako wyraz zdroworozsądkowego podejścia do potrzeb przedsiębiorców i osób wykonujących pracę na ich rzecz.

Źródło: Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie
Do ulubionych
FIRMOWY SPOTLIGHT
GreenChem


NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

NASZE WYWIADY, OPINIE i RELACJE

Photo by Josh Hild from Pexels